Geçmiş Geçmiş Midir?

Geçenlerde dolaşırken şimdi müze olan bir mevlevihane çıktı karşımıza. Girdik öylesine. Orada Mevlana’nın bir sözüyle karşılaştım. “Ne geçmiş var, ne gelecek. Ne geçmişe bak üzül, ne de geleceğe bak tasalan. İçinde bulunduğun anı yaşa; çünkü o an varsın.” yazıyordu.  Çünkü o an varsın… İlk başta bakınca öylesine hoş bir söz gibi görünse de ne kadar zordu o anda var olmak. Sanki geçmiş ve gelecek kopmuş bir köprünün iki ayağı gibiydi. Zihinlerimiz sırayla bir geçmişe bir geleceğe zıplıyordu. Şimdiki zamana bir türlü sıra gelmiyordu. Hatta bazı zihinler yalnızca geçmişte dolaşıyordu.  

Kişinin geçmiş zamanda yaşamasının birden fazla sebebi olabilir. Geçmişinde çok mutlu olan ancak şimdiki yaşamından memnun olmayan kişi zihnini geçmişe gönderebilir. Zihin kendini korumak için yapar bunu çoğu zaman. Ancak bu durum bir zaman sonra anda kalamayan kişi için günlük yaşama uyum problemleri ve devamında birçok psikolojik problemi ortaya çıkarabilir. Bir başka sebebi de geçmişte tamamlanmamış işler olabilir. Bu yazımda tamamlanmamış işlerden bahsedeceğim.

Geçmiş geçmiş midir gerçekten? Yaşandı bitti saygısızca diyordu bir şarkıda. Sizce de yaşandı ve bitti mi? Bittiyse neden hala karşımıza çıkıyor? Psikolojide “Zeigarnik Etkisi” diye bir kavram var. Zeigarnik Etkisi’ne göre insanlar yarıda kesilmiş veya tamamlanmamış işleri tamamlanmış işlere göre daha kolay hatırlamaktaydı. Hadi test edelim bu Zeigarnik Etkisi’ni. Sizleri geçmişte tutan ve şimdiki zamana gelmenizi engelleyen düşünceleriniz neler? Geçmişe dair düşündüğünüz olayların birçoğu söylenmemiş sözler, halı altına süpürülen konular veya yapılamamış etkinlikler mi? Çoğu kişi için cevap evet olacaktır. Çünkü sonuca ulaşmayan her olay, üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin zihnimizin bir köşesinde yedek kulübesinde oyuna girmeyi bekleyen bir oyuncu gibi bekler. Bazen gün içinde, bazen gece yatmadan, bazen de rüyalarda ortaya çıkar.

İnsan zihni harikalarla dolu çok karmaşık bir yapı gerçekten. Yaşadığı hiçbir şeyi kolay kolay unutmaz, yalnızca bedene uyum sağlamak için -mış gibi yapar. Zeigarnik Etkisi’ni ve tamamlanmamış olayı fark edenler için şimdiki anda var olabilmek daha mümkün gibi duruyor. Tabii bu süreçte bir uzmandan yardım almanız çok kıymetli.

Yarım kalan olayları tamamladığımızda köprünün bir ucundaki geçmiş zincirlerimizden kurtuluruz. Bu yazıdan sonra yarım kalan işleri bitirebilirsek özgürce Mevlana’nın bahsettiği o anda var olabiliriz belki ne dersiniz?